E

 
Edraianthus - Bikarklukkur
 

Bikarklukkur, Edraianthus, er lítil ættkvísl líkra tegunda í bláklukkuætt, Campanulaceae, sem vaxa í fjöllum Balkanskaga. Þetta eru smávaxnar fjallaplöntur sem mynda þúfur striklaga laufblaða með klukkulaga blómum á stuttum stilkum. Þær kjósa helst að kúra á milli steina þar sem sólin skín og eins og margar aðrar fjallaplöntur kunna þær alls ekki að meta vetrarumhleypinga.

 

Epimedium - Biskupshúfur
 

Biskupshúfur, Epimedium, er frekar lítil ættkvísl í mítursætt, Berberidaceae. Flestar tegundir eiga heimkynni í Kína. Þetta eru skógarplöntur sem kjósa helst frjóan og rakan jarðveg á skuggsælum stað. Ung laufblöð eru oft litrík og eru ekki síðra skraut en blómin sem ættkvíslin dregur nafn sitt af.

 

Eranthis - Vorboðar
 

Eins og nafnið bendir til eru blóm vorboða, Eranthis, með þeim fyrstu sem birtast á vorin. Þetta er lítil ættkvísl um 8 tegunda í sóleyjaætt, Ranunculaceae, með heimkynni í S-Evrópu og austur yfir Asíu til Japans. Þær eru  lágvaxnar skógarbotnsplöntur sem nýta birtuna áður en trén laufgast til að blómgast sínum gulu eða hvítu blómum. Laufið vex eftir blómgun og fölnar þegar skuggsælt er orðið í skógunum.

 

Erigeron - Jakobsfíflar, kobbar
 

Jakobsfíflar, Erigeron, er ættkvísl um 150 tegunda í körfublómaætt, Asteraceae sem dreifast víða um heim, en mestur tegundafjöldi finnst í N-Ameríku. Þeir vaxa í fjalllendi eða graslendi og eru oft þurrkþolnir.

 

Erodium - Hegranef
 

Hegranef, Erodium, er ættkvísl í blágresisætt, Geraniaceae. Þær tegundir sem eru ræktaðar hér eiga heimkynni í sunnanverðri Evrópu og eru því heldur viðkvæmar. Þær þurfa gljúpan jarðveg og sólríkan stað og eiga því best heima í steinhæðum.

 

Eryngium - Sveipþyrnar
 

Sveipþyrnar, Eryngium, er nokkuð stór ættkvísl af sveipjurtaætt, Apiaceae, með um 250 tegundum sem vaxa víða, flestar tegundir í S-Ameríku. Blómskipunin stendur mjög lengi og hentar vel til þurrkunar. Þeir henta í öll blómabeð og kjósa að standa óhreifðir þar sem þeir hafa djúpstæðar rætur. Nýjar plöntur vaxa upp af rótarbútum og auðvelt að fjölga þeim þannig.

 

Erythronium - Skógarliljur
 

Skógarliljur, Erythronium, er ættkvísl vorblómstrandi plantna af liljuætt, Liliaceae, náskyldar túlipönum, sem vaxa á engjum og í skógum í tempraða belti Evrasíu og N-Ameríku.

 

Euphorbia - Mjólkurjurtir
 

Mjólkurjurtir, Euphorbia, er stór og fjölskrúðug ættkvísl í mjólkurjurtaætt, Euphorbiaceae, með hátt í 2000 tegundir. Þær eiga það allar sameiginlegt að innihalda eitraðan mjólkursafa og hafa sérstaka skipan lítilfjörlegra blóma umluktum stórum litskrúðugum háblöðum. Þekktasta tegund ættkvíslarinnar er líklegast jólastjarnan, Euphorbia pulcherrima.

 

F

Filipendula - Mjaðurtir
 

Mjaðurtir, Flipendula, er ættkvísl 12 tegunda í rósaætt, Rosaceae, sem vaxa um tempraða beltið á norðurhveli. Þær hafa fjaðurskipt lauf og stóra sveipi örsmárra blóma. Þær vaxa í raklendi, oft við ár og vötn.

 

 

G

 
Galium - Möðrur
 

Möðrur, Galium, er stór ættkvísl í möðruætt, Rubiaceae, með yfir 600 tegundum. Flestar þykja ekki eftirsóknarverðar garðplöntur, en þó eru örfáar sem eru ljómandi fallegar. Fjórar tegundir vaxa villtar á Íslandi, hvítmaðra, laugamaðra, gulmaðra og krossmaðra, og sóma a.m.k þær tvær síðastnefndu sér ljómandi vel á klöppum og í skógarrjóðrum.

 

Gentiana - Maríuvendir
 

Maríuvendir, Gentiana, er stór ættkvísl um 400 tegunda í maríuvandaætt, Gentianaceae. Hún dreifist um fjalllendi og tempruð belti Evrópu, Asíu og Ameríku. Eitt aðaleinkenni ættkvíslarinnar eru stór tregtlaga blóm og margar tegundir skarta einstaklega skærbláum blómum.

 

Geum - Dalafíflar
 

Dalafíflar, Geum, er ættkvísl í rósaætt, Rosaceae, náskyld murum (Potentilla), en ólíkt þeim standa dalafíflar yfirleitt mjög lengi í blóma. Þeir vaxa víða um Evrópu, Asíu, Ameríku, Afríku og á Nýja-Sjálandi. Flestir vaxa best á sólríkum stöðum, en gera engar sérstakar jarðvegskröfur.

 

Gillenia - Snótarblóm
 

Snótarblóm, Gillenia, er ættkvísl tveggja tegunda í rósaætt, Rosaceae. Báðar tegundir eru skógarplöntur sem vaxa á austurströnd N-Ameríku í þurru skóglendi. Þær kjósa fremur súran jarðveg.

 

Gypsophila - Blæjublóm
 

Blæjublóm, Gypsophila, er ættkvísl í hjartagrasaætt, Caryophyllaceae, með útbreiðslu um Evrasíu, Afríku og Eyjaálfu, með mestan tegundafjölda í Tyrklandi. Blæjublóm hafa djúpstætt rótarkerfi og er því illa við flutning. Þau þrífast best í djúpum, vel framræstum jarðvegi á sólríkum stað.

 

H

 
Hedysarum - Lykkjubaunir
 

Lykkjubaunir, Hedysarum, er ættkvísl um 300 tegunda í ertublómaætt, Fabaceae, með heimkynni í Evrasíu, N-Afríu og N-Ameríku. Nafn ættkvíslarinnar er dregið af einkennandi liðskiptum fræbelgjum. Þær þurfa djúpan, næringarríkan jarðveg þar sem þær hafa djúpstæðar rætur og þola því illa flutning.

 

Helleborus - Jólarósir
 

Jólarósir, Helleborus, er ættkvísl um 20 tegunda í sóleyjaætt, Ranunculaceae, með heimkynni í Evrasíu, flestar á Balkanskaga. Þetta eru sígrænar jurtir sem vaxa í frjóum, heldur basískum jarðvegi í hálfskugga innan um lauftré og runna og blómgast síðvetrar eða að vori.

G

Hemerocallis - Dagliljur
 

Dagliljur, Hemerocallis, er ættkvísl 19 tegunda sem áður tilheyrðu liljuætt, Liliaceae, en hafa nýlega verið flokkaðar í ættina Asphodelaceae. Dagliljur vaxa villtar um Evrasíu, flestar í austanverðri Asíu. Þær eru vinsælar garðplöntur og eru yfir 60.000 yrki skráð. Nafn ættkvíslarinnar er dregið af því að hvert blóm stendur yfirleitt ekki lengur en sólarhring.

Hepatica  - Skógarblámar
 

Skógarblámar, Hepatica, er lítil ættkvísl í sóleyjaætt, Ranunculaceae, með heimkynni í Evrópu, Asíu og Norður-Ameríku. Þetta eru sígrænar, vorblómstrandi skógarplöntur sem þrífast best í fremur kalkríkum jarðvegi og þola nokkurn skugga.

 

Hesperis - Næturfjólur
 

Næturfjólur, Hesperis, er ættkvísl um 24 blómjurta í krossblómaætt, Brassicaceae, sem flestar vaxa við austanvert Miðjarðarhaf. Nafn ættkvíslarinnar er dregið af því að blómin ilma mest á kvöldin. Aðeins ein tegund er algeng í görðum.

 

Heuchera - Roðablóm
 

Heuchera, roðablóm, er ættkvísl um 30 tegunda í steinbrjótsætt, Saxifragaceae, sem allar eiga heimkynni í N-Ameríku. Einkenni þeirra er hvirfing laufblaða sem oft eru fagurlituð og klasar smárra, klukkulaga blóma. Mikill fjöldi yrkja er ræktaður í görðum.

 

Heucherella 
 

Heucherella er nýleg ættkvísl sem varð til með víxlun tveggja ættkvísla, Heuchera, roðablóma og Tiarella, löðurblóma. Báðar ættkvíslir tilheyra steinbrjótsætt, Saxifragaceae, og eiga heimkynni í N-Ameríku. Blendingarnir sameina fjölbreyttan lauflit roðablóma og hjartalaga lauf og blómfegurð löðurblóma, en líkjast roðablómunum þó meira.

 

  • Heucherella 'Tapestry'

Hieracium - Undafíflar
 

Undafíflar, Hieracium, er stór ættkvísl í körfublómaætt, Asteraceae, sem nýlega hefur verið skipt í tvær ættkvíslir, Hieracium og Pilosella. Það sem skilur á milli er að tegundir sem nú eru flokkaðar í Pilosella hafa heilrennd lauf og fjölga sér líka með ofanjarðarrenglum. Tegundir sem enn tilheyra ættkvísl Hieracium hafa þann eiginleika að mynda fræ án frjóvgunar og því er tegundafjöldi ættkvíslarinnar nokkuð á reiki. Undafíflar vaxa í þurru graslendi og kjósa því sólríkan stað.

 

Hornungia - Snæbreiður
 

Hornungia, snæbreiður, er lítil ættkvísl þriggja tegunda sem vaxa hátt til fjalla í Evópu. Ættkvíslin tilheyrir krossblómaætt, Brassicaceae, og hét áður Pritzelago og þar áður Hutchinsia og eru það viðurkennd samheiti á tegundum ættkvíslarinnar.

 

Hosta - Brúskur
 

Brúskur, Hosta, er ættkvísl skuggþolinna jurta í aspasætt, Asparagaceae (áður liljuætt) sem ræktaðar eru fyrst og fremst vegna blaðfegurðar. Þær eiga heimkynni í NA-Asíu, flestar tegundir sem ræktaðar eru í görðum koma frá Japan.

 

Hypericum - Gullrunnar
 

Gullrunnar, Hypericum, er stór, fjölskrúðug ættkvísl um 490 tegunda í gullrunnaætt, Hypericaceae, sem dreifast nánast um allan heim. Innan ættkvíslarinnar eru jurtir, runnar og lítil tré, öll með gulum blómum með áberandi löngum fræflum.

 

I

 
Iberis - Kragablóm
 

Kragablóm, Iberis, er ættkvísl um 50 tegunda í krossblómaætt, Brassicaceae, sem flestar vaxa í kringum Miðjarðarhafið. Þær tegundir sem geta þrifist hér þurfa vel framræstan og sólríkan vaxtarstað og henta því vel í steinhæðir.

 

Iliamna - Bjarmar
 

Iliamna, bjarmar, er lítil ættkvísl um 7 líkra tegunda með heimkynni í N-Ameríku. Ættkvíslin virðist nefnd eftir Iliamna vatni í Alaska, þrátt fyrir að engin tegund ættkvíslarinnar vaxi þar. Þetta eru fallegar, hávaxnar plöntur með klasa af blómum sem líkjast stokkrósum, enda tilheyrir ættkvíslin stokkrósarætt (Malvaceaea).

 

Incarvillea - Garðaglóðir
 

Garðaglóðir, Incarvillea, er lítil ættkvísl um 16 tegunda í trjálúðraætt, Bignoniaceae. Ólíkt flestum öðrum tegundum ættarinnar sem vaxa í hitabeltinu, vaxa flestar tegundir garðaglóða hátt í Himalajafjöllum og í Tíbet.

 

Inula - Sunnufíflar
 

Sunnufíflar, Inula, er nokkuð stór ættkvísl um 90 tegunda í körfublómaætt, Asteraceae, með heimkynni í Evrópu, Asíu og Afríku. Þeir eru mjög breytilegir að stærð en eru einkennandi fyrir ættkvíslina, með mörgum, mjög mjóum tungukrónum.

 

Iris - Sverðliljur
 

Sverðliljur, Iris, er stór ættkvísl hátt í 300 tegunda í sverðliljuætt, Iridaceae. Orðið iris er úr grísku og merkir regnbogi og vísar í litrík blóm ættkvíslarinnar. Nær allar tegundir vaxa um tempraða belti norðurhvels við mjög breytileg skilyrði, frá þurru fjallendi, til engja og mýra.

 

J

Jasione - Blákollar
 

Blákollar, Jasione, er lítil ættkvísl í bláklukkuætt , Campanulaceae, með heimkynni í Evrópu. Flestar tegundirnar eru ein- eða tvíærar.

 

 

K

Knautia - Rauðkollar
 

Rauðkollar, Knautia, er ættkvísl 9 tegunda sem áður tilheyrðu stúfuætt en hafa nú verið fluttar í geitblaðsætt, Capryfoliaceae. Ein tegund, rauðkollur, vex villt á Íslandi.

 

 

gardaflora@gardaflora.is    I     © 2015-2019  Garðaflóra.

  • Facebook App Icon