L

Lamium - Tvítennur
 

Tvítennur, Lamium, er ættkvísl um 50 tegunda í varablómaætt, Lamiaceae, með heimkynni í Evrópu, Asíu og Afríku. Þær eru margar skriðular og skuggþolnar og því góðar þekjuplöntur á skuggsælum stöðum.

 

 
Lathyrus - Villiertur
 

Villiertur, Lathyrus, er ættkvísl um 160 tegunda í ertublómaætt, Fabaceae, sem eiga heimkynni í Evrópu, Asíu, A-Afríku og Ameríku. Í ættkvíslinni eru bæði tegundir sem ræktaðar eru sem skrautplöntur og til fæðu.

 

Leucanthemum - Prestafíflar
 

Prestafíflar, Leucanthemum, er ættkvísl tegunda í körfublómaætt, Asteraceae, með mesta útbreiðslu um Mið- og Suður-Evrópu.

 

Leuzea - Kúlukornblóm
 

Kúlukornblóm, Leuzea, er lítil ættkvísl í körfublómaætt, Asteraceae, sem líkist mjög kornblómum. Viðurkennt fræðiheiti hennar er nú Rhaponticum.

 

Lewisia - Fjallablöðkur
 

Fjallablöðkur, Lewisia, er lítil ættkvísl 19 tegunda sem áður tilheyrðu grýtublómaætt, en eru nú flokkaðar í ættina Montiaceae. Þetta eru háfjallaplöntur sem allar vaxa í norðurhlíðum fjalla í vestanverðri N-Ameríku.

 

Ligularia - Skildir
 

Skildir, Ligularia, er ættkvísl rúmlega 120 tegunda í körfublómaætt, Asteraceae. Flestar tegundir vaxa um Mið- og Austur-Asíu en einhverjar í Evrópu. Þetta eru almennt mjög stórvaxnar plöntur með hvirfingu stórgerðra laufblaða og gulum körfum í löngum klösum. Margar vaxa við ár og vötn í heimkynnum sínum og kjósa því rakan, frjósaman jarðveg.

 

Lilium - Liljur
 

Liljur, Lilium, er stór ættkvísl í liljuætt, Liliaceae, sem vex um nyrðra tempraða beltið, flestar í Asíu og N-Ameríku, en nokkrar í Evrópu. Þetta eru yfirleitt hávaxnar plöntur með stórum, litsterkum blómum í öllum litum regnabogans að bláum undanskildum. Mikill fjöldi yrkja er ræktaður í görðum.

 

Linaria - Dýragin
 

Dýragin, Linaria, er ættkvísl um 150 tegunda sem áður voru flokkaðar í grímublómaætt, Scrophulariaceae, en tilheyra nú græðisúruætt, Plantaginaceae. Útbreiðsla þeirra er um tempruð belti Evrópu, Asíu og N-Afríku, flestar tegundir í kringum Miðjarðarhafið.

 

Linum - Alpalín
 

Alpalín, Linum, er ættkvísl um 200 tegunda í línætt, Linaceae. Hör tilheyrir ættkvíslinni en það er mikilvæg nytjaplanta sem línolía og hörþræðir eru unnin úr. Hún er ræktuð víða, en vex hvergi villt. Alpalín þurfa sólríkan vaxtarstað.

 

Lithophragma
 

Lithophragma er lítil ættkvísl 9 tegunda í steinbrjótsætt, Saxifragaceae. Þetta eru skógarplöntur sem allar vaxa í vesturhluta N-Ameríku og kallast á ensku "woodland star" eða skógarstjarna og er nafnið dregið af stjörnulaga blómum ættkvíslarinnar.

 

Lotus - Maríuskór
 

Maríuskór, Lotus, er ættkvísl yfir 100 tegunda í ertublómaætt, Fabaceae, sem eiga heimkynni víða um heim frá ströndum til fjalla. Flestar tegundir hafa gul blóm, en appelsínugulir og rauðir litir þekkjast einnig innan ættkvíslarinnar. Þær eru niturbindandi eins og margar tegundir ertublómaættar.

 

Lupinus - Úlfabaunir
 

Ættkvíslin Lupinus, úlfabaunir, tilheyrir ertublómaætt, Fabaceae. Þetta er stór ættkvísl um 300 tegunda með heimkynni í N- og S-Ameríku. Smærri útbreiðslusvæði er einnig að finna í kringum Miðjarðarhafið. Þær eru niturbindandi og geta því margar vaxið í þurrum, rýrum jarðvegi.

 

Lychnis - Rauðhettur
 

Rauðhettur, Lychnis, er lítil ættkvísl í hjartagrasaætt, Caryophyllaceae, með heimkynni í Evrasíu og N-Afríku. Tegundir ættkvíslarinnar eru náskyldar hjartagrösum, Silene, en eitt einkenni sem skilur á milli ættkvíslanna er að rauðhettur hafa klístraða blómstöngla. Blómin eru nokkuð stór og oft í sterkum rauðum eða rauðbleikum litum. 

 

Lysimachia - Útlagablóm, skúfar
 

Útlagablóm, Lysimachia, er ættkvísl um 100 tegunda í maríulykilsætt, Primulaceae, með heimkynni í Evrasíu. Flestar tegundir sem vaxa í Evrópu blómstra gulum blómum, en tegundir sem vaxa í Asíu hafa oft hvít blóm. Þær kjósa helst fremur rakan jarðveg.

 

M

Malva - Moskusrósir
 

Moskusrósir, Malva, er ættkvísl um 30 tegunda í stokkrósarætt, Malvaceae, sem eiga heimkynni víða um Evrópu, Asíu og Afríku. Lauf og blóm margra tegunda eru nýtt í matargerð, einkum í Asíu.

 

 
Meconopsis - Blásólir
 

Blásólir, Meconopsis, er ættkvísl um 40 tegunda í draumsóleyjaætt, Papaveraceae, sem allar utan ein, eiga heimkynni í Himalajafjöllum. Gulsólin vex villt á Bretlandseyjum og þykir nokkuð álitamál hvort hún eigi heima innan ættkvíslarinnar. Himalajategundirnar vaxa hátt til fjalla á rökum engjum með stórvöxnum maríulyklategundum (kínalykilsdeild). Þær eiga því vel saman í görðum þar sem þær kjósa rakan, frjóan jarðveg og skugga part úr degi.

 

Meum - Bjarnarrót
 

Bjarnarrót er eina tegund ættkvíslarinnar Meum í sveipjurtaætt, Apiaceae, en hún vex villt í Evrópu. 

 

Mimulus - Apablóm
 

Apablóm, Mimulus, er nokkuð stór ættkvísl um 150 tegunda sem áður tilheyrðu grímublómaætt, Scrophulariaceae, en tilheyra nú ættinni Phrymaceae. Ættkvíslin dreifist að stærstu leiti um  tvö útbreiðslusvæði, annars vegar um vestanverða N-Ameríku og hins vegar um Ástralíu þó örfáar tegundir vaxi á öðrum stöðum. Margar tegundanna, eins og t.d. apablóm, vaxa í rökum og jafnvel blautum jarðvegi.

 

Minuartia - Nórur
 

Nórur, Minuartia, eru smávaxnar háfjallaplöntur í hjartagrasaætt, Caryophyllaceae, með útbreiðslu um norðanverða Evrópu, Asíu og N-Ameríku.

 

Myosotis - Munablóm
 

Munablóm, Myosotis, er ættkvísl í munablómaætt, Boraginaceae. Tegundafjöldi er nokkuð á reiki, en telur a.m.k. 74 viðurkenndar tegundir. Flestar tegundir er að finna á tveimur aðskildum útbreiðslusvæðum. Tegundir í vestanverðri Evrasíu hafa himinblá blóm og tegundir á Nýja-Sjálandi margar hverjar hvít eða gul blóm. Einnig finnast nokkrar tegundir í N- og S-Ameríku. Munablóm eru flest sólelsk og þurrkþolin.

 

O

 
Ononis - Þyrniklær
 

Ononis, þyrniklær, er ættkvísl um 30 tegunda fjölæringa og runna í ertublómaætt, Fabaceae. Þær vaxa villtar í Evrópu. Heiti ættkvíslarinnar á ensku er Restharrow, sem vísar í að stönglar plöntunnar eru nógu sterkir til að stoppa plóg. Íslenska heitið vísar í þyrnana sem eru langir og hvassir.

Oxalis - Súrsmærur
 

Súrsmærur, Oxalis, er stærsta ættkvísl súrsmæruættar, Oxalidaceae, með um 800 af 900 tegundum ættarinnar. Þær dreifast um allan heim að heimskautum undanskildum með flestar tegundir í Brasilíu, Mexíkó og Suður-Afríku. Fáar tegundir eru nógu harðgerðar til að þrífast hérlendis. Ein tegund, súrsmæra (Oxalis acetocella) vex villt á Íslandi. Hún er friðlýst.

P

 
Paeonia - Bóndarós
 

Bóndarósir, Paeonia, er eina ættkvísl bóndarósaættar, Paeoniaceae.  Þær vaxa villtar í Asíu, sunnanverðri Evrópu og vestanverðri N-Ameríu. Flestar eru fjölærar jurtir, en nokkrar tegundir eru trjákenndar og geta náð allt að 3 m hæð. Þær blómstra stórum, litríkum blómum og er mikill fjöldi yrkja ræktaður í görðum.

Papaver - Draumsóleyjar, valmúar
 

Draumsóleyjar, Papaver, er ættkvísl um 100 tegunda í draumsóleyjaætt, Papaveraceae, sem vaxa víða í  Evrasíu og nokkrar í N-Ameríku. Þetta eru sólelskar, þurrkþolnar plöntur með djúpa stólparót. ​

 

Paradisea - Paradísarliljur
 

Paradísarliljur, Paradisea, er ættkvísl tveggja tegunda í aspasætt, Asparagaceae, sem báðar eiga heimkynni í S-Evrópu. ​

 

Penstemon - Grímur
 

Grímur, Penstemon, er ættkvísl sem áður tilheyrði grímublómaætt (Scrophulareaceae) en hefur nú verið flutt í græðisúruætt, Plantaginaceae.  Þetta er stór ættkvísl með heimkynni í N-Ameríku. Þetta eru yfirleitt lágvaxnar jurtir eða hálfrunnar með óreglulega löguðum blómum með langri pípukrónu. Þær eru almennt sólelskar og henta margar vel í steinhæðir.​

 

Phlox - Ljómar
 

Ljómar, Phlox, er ættkvísl í jakobsstigaætt, Polemoniaceae. Allar tegundir utan ein vaxa í N-Ameríku við mjög breytilegar aðstæður.

 

Phyteuma - Strokkar
 

Strokkar, Phyteuma, er ættkvísl í bláklukkuætt, Campanulaceae, með heimkynni í fjöllum mið-Evrópu, margar í Alpafjöllum. Þær hafa mjög einkennandi blómkolla, krónublöðin eru samvaxin og mynda odd í endana en að neðanverðu eru rifur á milli krónublaðanna svo þau minna á blúndupoka.

 

Polemonium - Jakobsstigar
 

Jakobsstigar, Polemonium, er ættkvísl í jakobsstigaætt, Polemoniaceae. Allar tegundir eiga heimkynni um norðanvert kaldtempraðabeltið utan ein, sem vex í sunnanverðum Andesfjöllum.​

 

Polygonatum - Innsigli
 

Innsigli, Polygonatum, er ættkvísl sem áður tilheyrði liljuætt en hefur nú verið flokkuð í aspasætt, Asparagaceae. Tegundir ættkvíslarinnar dreifast um norðanvert tempraðabeltið, flestar í Asíu. Þetta eru skógarplöntur sem þrífast best í skugga. 

 

Potentilla - Murur
 

Murur, Potentilla, er stór ættkvísl í rósaætt, Rosaceae, með útbreiðslusvæði um norðurhvel jarðar. Flestar blómstra gulum blómum, en nokkrar hvítum, bleikum eða rauðum. Þær þrífast best í sól í frekar þurrum, rýrum jarðvegi.​

 

Primula - Maríulyklar
 

Maríulyklar, Primula, er geysistór ættkvísl um 500 tegunda í maríulykilsætt, Primulaceae. Tegundir ættkvíslarinnar dreifast víða, en mestur tegundafjöldi, um helmingur, vex í Himalajafjöllum. Þær vaxa því við breytileg skilyrði, sumar eru úrvals steinhæðaplöntur, aðrar kunna vel við sig í djúpum, frjóum jarðvegi og skugga part úr degi. Flestar eiga það þó sameiginlegt að þola illa þurrk.

Pulmonaria - Lyfjurtir
 

Lyfjurtir, Pulmonaria, er ættkvísl í munablómaætt með heimkynni í Evrópu og vestanverðri Asíu. Þetta eru vorblómstrandi skógarplöntur sem eru mjög skuggþolnar.

Pulsatilla - Geitabjöllur
 

Pulsatilla, geitabjöllur, er ættkvísl í sóleyjaætt, Ranunculaceae, með heimkynni á engjum og sléttum N-Ameríku, Evrópu og Asíu. Eins og margar aðrar plöntur í sóleyjaætt eru þær mjög eitraðar.

 

gardaflora@gardaflora.is    I     © 2015-2019  Garðaflóra.

  • Facebook App Icon